LTS: Điều gì sẽ xảy ra khi Tổng thống Mỹ hủy bỏ cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un chỉ 3 tuần trước lịch dự định? Bài viết của cây viết bình luận các vấn đề an ninh - quốc phòng Alex Ward (Vox, Mỹ) cho thấy một số viễn ảnh đáng sợ.
---
Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không họp mặt nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. Sự vỡ này một lần nữa đã đẩy Washington và Bình Nhưỡng vào thế đối đầu trực diện sau một khoảng thời gian tưởng nghe đâu đã đạt được sự hòa giải nhất thiết.
Trong bức thư gửi ông Kim vào hôm 24/5, ông Trump chứng dẫn một loạt lí do để giải thích cho quyết định không tham dự cuộc gặp thượng đỉnh, trong đó bao gồm "thái độ cừu địch công khai và sự tức giận gớm ghê từ phía Triều Tiên".
Nhưng trên thực tế, có nhẽ có những căn nguyên sâu xa khác cho sự vỡ lần này.
duyên do trước tiên , Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton đã làm Triều Tiên tức giận sau khi phát biểu hôm 14/5 rằng nước này có thể vận dụng "mô hình giải trừ hạt nhân Libya" để đóng băng và hủy bỏ hoàn toàn các chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng.
Đây là điều Triều Tiên không dễ dàng chấp thuận, đặc biệt sau những gì xảy ra với nhà lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi. Libya đã từng phát triển hạt nhân cho tới năm 2003. Sau đó, ông Gaddafi kí kết một thỏa thuận với chính quyền tổng thống Mỹ George W. Bush, giao nộp quờ quạng vật liệu hạt nhân và cho Nhà Trắng biết Libya đã lấy được các loại nguyên liệu hạt nhân hậu đâu.
Tới năm 2011, dưới sự hậu thuẫn từ nước ngoài, phe nổi dậy chống đối chính quyền ông Gaddafi đã truy lùng và ám sát nhà lãnh đạo này. Nếu Libya vẫn giữ vũ khí hạt nhân, có thể Mỹ đã không can thiệp vào cuộc nội chiến và ông Gaddafi đã không bỏ mạng. hình như ông Kim hiểu rất rõ bài học này.
Kelsey Davenport, một chuyên gia hạt nhân tại Hiệp hội Kiểm soát khí giới, nhận xét: "Ông Kim Jong Un không muốn chịu mệnh như ông Gaddafi: Bị lật đổ sau khi trường đoản cú chương trình hạt nhân."
:format(webp)/cdn.vox-cdn.com/uploads/chorus_asset/file/11414979/White_House_Letter.jpg "4 viễn cảnh có thể xảy ra sau khi Thượng đỉnh Mỹ-Triều bị hủy bỏ: Không loại trừ một cuộc chiến thảm khốc - Ảnh 1.")
Bức thư ông Trump gửi nhà lãnh đạo Kim Jong Un.
Điều đó dẫn tới
nguyên nhân thứ hai
gây vỡ vạc cuộc gặp thượng đỉnh: Mỹ và Triều Tiên không thể đồng thuận lẫn nhau về chương trình hạt nhân của ông Kim.
Ông Trump muốn Bình Nhưỡng tự vũ khí hạt nhân và thẳng lên tiếng đề nghị ông Kim thực hiện. Nhưng Triều Tiên chưa bao giờ nói sẽ từ chương trình hạt nhân, cho dù quốc gia này có nói sẽ dừng thử hoả tiễn, bom hạt nhân và phá hủy bãi thể nghiệm hạt nhân.
Hay nói cách khác, ông Trump đã dồn ép Triều Tiên quá mức.
"Nếu Mỹ buộc Bình Nhưỡng phải đơn phương từ chương trình hạt nhân, chúng tôi sẽ không tiếp kiến đàm phàn và sẽ cân nhắc lại quyết định tham gia cuộc gặp mặt thượng đỉnh Mỹ - Triều," Kim Kye Gwan, thứ trưởng Ngoại giao Triều Tiên, phát biểu ngày 16/5.
Tại thời khắc hiện tại, viễn ảnh ấy đã xảy ra. "Cuộc gặp thượng đỉnh là một quyết định vội vàng, dựa trên nền tảng những ngóng khó có thể trở thành hiện thực," Davenport nói.
Vậy chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Bên trong khu công nghiệp chung Kaesong của hai nhà nước bán đảo Triều Tiên. Nguồn: CNN
Từ thượng đỉnh tới chiến tranh
Trong một bài phỏng vấn gần đây, chuyên gia hạt nhân Vipin Narang đề cập tới 4 viễn tượng, từ tốt đẹp tới tệ bạc nhất, về những gì có thể xảy ra nếu cuộc gặp ngày 12/6 bị hủy bỏ.
Trường hợp thứ nhất , cả hai bên sẽ trì hoãn cuộc gặp này bởi họ hiểu rằng còn lâu mới thi bang lai a1 có thể đồng thuận trong vấn đề giải trừ hạt nhân. nghĩa là, Ngoại trưởng Mike Pompeo và cấp dưới sẽ có thêm thời gian để nối liền khoảng cách giữa Mỹ và Triều Tiêu. Nếu mọi vấn đề được giải quyết, các lãnh đạo sẽ ngồi vào bàn thương thảo trở lại. Đây là phương án ngoại giao theo hướng thông thường, thường thấy nhất.
Trường hợp thứ hai , Washington và Bình Nhưỡng trì hoãn gặp mặt nhưng sẽ không có thêm tiến triển gì bởi cả hai phía đã dị đồng quá sâu sắc. Dù vậy, mối quan hệ giữa hai nhà nước đã trở thành tốt đẹp hơn bởi chí ít, Mỹ và Triều Tiên đã có những cuộc hội thoại trực tiếp.
Trường hợp thứ ba , "găng tăng nhanh như lúc mới giảm và mọi chuyện quay về năm 2017".
Điều đó có tức là Triều Tiên sẽ tiếp chuyện thử tên lửa, và Mỹ sẽ gia tăng cấm vận. Hồi năm ngoái, ông Trump cam kết sẽ dội "lửa và phẫn nộ" lên Triều Tiên nếu nước này đe dọa Mỹ và đồng minh. Đáp lại, ông Kim thề sẽ "cho ông già Mỹ lẫn cẫn một bài học" vì đe dọa Triều Tiên.
Trường hợp rốt cuộc , chiến tranh vũ trang sẽ nổ ra. Theo chuyên gia Narang, ông Trump có thể chọn phương án "giải trừ hạt nhân bằng vũ lực và lấy cuộc gặp thượng đỉnh thất bại làm bằng cớ cho thấy Mỹ không thể nào ngoại giao với Triều Tiên". Nhưng hẳn nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa với việc "Mỹ đang tiến công một quốc gia hạt nhân".
Ông Narang cho rằng viễn ảnh thứ hai sẽ khả thi nhất trong khi mai sau về một cuộc chiến tổng lực là điều khó có thể xảy ra.
Tại sao chiến tranh là chọn lựa tệ bạc nhất?
Trước khi Tổng thống Trump tuyên bố hủy bỏ cuộc gặp với ông Kim Jong Un, Ngoại trưởng Pompeo cũng từng nói thẳng rằng, nếu không có được một thỏa thuận tốt, thì nước Mỹ sẽ quay lưng.
Và thực tế đã xảy ra đúng như vậy. Nhưng điều nhợt là trước đó, hai bên đã dọa dẫm nhau rất căng thẳng. Thứ Hai đầu tuần này, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã tuyên bố, nếu ông Kim Jong Un không chấp nhận thỏa hiệp, thì Triều Tiên có thể nhận kết cục như Libya - hứng mưa bom từ phương Tây và cuối cùng lãnh đạo bị lật đổ bằng vũ lực.
Điều này cho thấy cảnh xa chiến tranh giữa Mỹ và Triều Tiên vẫn còn nguyên đó.
Yochi Dreazen, một cây bút bình luận của Vox từng nhận định về viễn cảnh khủng khiếp, theo đó, ông Kim Jong Un có thể ra lệnh trút xuống thủ đô Seoul 10.000 quả rocket trong 1 phút và khiến 300.000 người Hàn Quốc bỏ mạng ngay trong ngày đầu khai chiến. Đó là chưa kể đến kho vũ khí hóa học, khí giới hạt nhân rất uy lực của Triều Tiên.
Nếu ông Kim Jong Un muốn gây thiệt hại cho đối phương nhiều hơn, ông có thể huy động đến lượng khí giới hóa học đồ sộ (được cho là kho vũ khí hóa học lớn nhất và công nghệ tiên tiến nhất thế giới hiện thời. Chỉ tính riêng chất độc thần kinh Sarin, một số nguồn cũng cho rằng Triều Tiên có thể đang có từ 2.500 đến 5.000 mét khối)
Và chuyên gia này kết luận: "Một cuộc chiến trên bán đảo Triều Tiên sẽ khủng khiếp hơn nhiều những gì mà phần đông chúng ta có thể mường tượng. Hàng triệu người có thể sẽ bỏ mạng."
Do đó, chiến tranh sẽ là chọn lựa tồi nhất. Các chuyên gia đều hi vọng ông Trump và ông Kim sẽ chọn con đường ngoại giao để giải quyết mọi vấn đề.
Liệu ông Trump và ông Kim có còn tin vào phương án ngoại giao và chịu ngồi lại với nhau hay không, đó là câu hỏi vẫn chưa có lời đáp trong thời khắc ngày nay.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét