Khi trẻ nhỏ (dưới 5 tuổi) có biểu thị biếng ăn, tiêu hóa kém, đi tả... điều trước hết mà ba má nghĩ tới là mua men tiêu hóa cho con uống mà không hiểu rõ cơ chế tác dụng của loại thuốc được gọi chung với cái tên “men tiêu hóa” này. Chưa kể việc dùng thuốc không đúng chỉ định còn gây cho trẻ những hậu quả rất xấu cho cơ quan tiêu hóa và quá trình tăng trưởng.
Men tiêu hóa và men vi sinh khác nhau thế nào?
hiện thời, các chế phẩm hỗ trợ tiêu hóa thường được mọi người gọi chung bằng một từ là: men tiêu hóa. bản chất các chế phẩm này được chia thành hai loại là men tiêu hóa và men vi sinh, có công dụng, đối tượng dùng khác nhau.
Men tiêu hóa là các loại men do chính các tuyến trong thân tiết ra, có tác dụng để tiêu hóa và hấp thu thức ăn (cắt nhỏ thức ăn thành những phần tử nhỏ để được hấp thu vào máu), ví dụ tuyến nước miếng bài xuất men anpha - amylase có tác dụng phân giải tinh bột đã nấu chín thành đường maltoza. bao tử bài xuất ra axit clohydric (HCl) và các men pepsin, lipase. quan yếu nhất là các men được bài xuất từ tụy tạng. Dịch tụy chứa đầy đủ các men tiêu hóa chất bột, chất đạm, chất béo. Men tiêu hóa tinh bột của tụy cũng là anpha - amylase, có cấu trúc giống men của nước bọt nhưng tác dụng mạnh hơn nhiều lần. Men tiêu hóa chất đạm của tụy bao gồm: trypsin, chymotrypsin, arboxypolypeptidase. Men tiêu hóa ngoài thị trường có: neopeptine, enzyplex, zymoplex, panse, digelase, triase, panthiacone...
Men tiêu hóa được bác sĩ kê đơn khi xác định trẻ thiếu men tiêu hóa, hoặc muốn tăng cường thêm khả năng tiêu hóa thức ăn ở trẻ kém tiếp thu, biếng ăn. Trẻ mới ốm dậy, thể lực yếu, hệ tiêu hóa chưa tiết men đầy đủ cũng là đối tượng nên dùng để giúp cơ thể bình phục nhanh. Men tiêu hóa chỉ được dùng trong một khoảng thời gian nhất thiết. Không nên dùng men tiêu hóa lâu ngày vì có thể làm giảm sự bài xuất enzym tự nhiên của thân, khiến cơ thể phụ thuộc vào nguồn enzym cung cấp từ ngoài vào. Không tự tiện cho trẻ dùng men tiêu hóa khi chưa có chỉ định của thầy thuốc.
Men vi sinh, còn gọi là probiotic - là chế phẩm vi sinh chứa các loại vi khuẩn có lợi, được đưa vào ruột để bù đắp, lập lại sự thăng bằng vi khuẩn đường ruột. Các loại men vi sinh trên thị trường giờ gồm: antibio, probio, bioacimin, lactomin... Men vi sinh được chỉ định cho các trường hợp loạn khuẩn ruột như đại tiện phân sống, tiêu chảy, khó tiêu, trướng bụng, rối loạn tiêu hóa. Trong ống tiêu hóa của con người có 3 nhóm vi khuẩn chính: loại có hại, loại nhịp và loại có lợi. Vi khuẩn có lợi tạo ra một lớp hàng rào bảo vệ quan yếu, giúp đường ruột tránh được sự xâm nhập và tấn công của các loại vi khuẩn có hại và tác nhân gây bệnh. Vi khuẩn có lợi còn sản xuất ra một số enzym (men tiêu hóa) và vitamin nội sinh, giúp tiêu hóa và hấp thu thức ăn tốt hơn. Nhờ đó, đường ruột được lành mạnh để thực hành tốt chức năng tiêu hóa và hấp thụ thức ăn. Việc bổ sung các men vi sinh, nhằm nâng cao sức đề kháng và tăng cường chức năng cho đường ruột.
Men vi sinh được chỉ định dùng sau khi sự cân bằng trong hệ tạp khuẩn ruột bị xáo trộn dẫn đến rối loạn tạp khuẩn (thường gặp ở người bệnh vừa điều trị kháng sinh), với trình bày ỉa phân sống, đi tả, khó tiêu, trướng bụng, rối loạn tiêu hóa... Men vi sinh có thể dùng dài ngày.
Hậu quả bạc khi lạm dụng chế phẩm hỗ trợ tiêu hóa cho trẻ nhỏ
Việc nhầm lẫn giữa hai loại men trên, hoặc có khi người sử dụng không biết mình đang cho con dùng loại gì, chỉ biết gọi chung là men tiêu hóa, sẽ khiến cho tình trạng tiêu hóa của trẻ không được cải thiện, thậm chí ngày một tệ nạn hơn. Không ít trường hợp vì thấy con biếng ăn, nhiều bà mẹ đã tự ý mua men tiêu hóa về cho con uống vì nghe nói nó có tác dụng kích thích sự thèm ăn. Con được dùng men trong một thời gian dài mà tình trạng biếng ăn không được cải thiện, thậm chí con còn bị tiêu chảy cấp, mệt mỏi, hư nhược. bản chất men tiêu hóa cũng là một loại thuốc, mà đã là thuốc thì phải có sự chỉ định của thầy thuốc mới nên dùng. Nhiều cha mẹ quá lạm dụng men tiêu hóa vì nghĩ rằng nó tiêu hóa tốt các thức ăn và kích thích ăn ngon, chẳng có hại gì nên cho con dùng dài ngày. Đây là điển hình của việc lạm dụng men tiêu hóa. Bản thân thân con người đều có thể sản xuất ra men tiêu hóa để tiêu hóa thức ăn. Nếu cho con lạm dụng men tiêu hóa dài ngày sẽ khiến thân “lười biếng” thi bang a1 không sản sinh ra men tiêu hóa, lâu dần sẽ giảm công suất và trở thành đình đốn. Lúc này, thân thể bé sẽ phải phụ thuộc suốt đời vào men tiêu hóa được đưa vào. thời gian sử dụng men tiêu hóa mỗi đợt không nên quá 10-15 ngày. Không nên cho trẻ dưới 6 tháng tuổi uống men tiêu hóa vì ở độ tuổi này hệ tiêu hóa của trẻ chưa ổn định, dễ dẫn đến ỉa chảy nếu dùng không đúng cách, gây ảnh hưởng đến đường tiêu hóa của trẻ về sau.
Nhiều người pha men vi sinh vào nước, cháo hay sữa còn nóng. Việc làm này không đúng khoa học bởi nhiệt độ cao sẽ làm giảm hoạt lực của men vi sinh. Không pha men vi sinh buổi sáng uống buổi chiều, vì như thế vi sinh bị chết sẽ không có tác dụng. Ngoài ra, có thể dùng sữa chua cũng là thực phẩm hỗ trợ tiêu hóa rất tốt, lại có tác dụng kìm giữ các vi khuẩn gây bệnh và vi khuẩn lên men thối trong ruột.
DS. Nguyễn Thanh Lâm
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét