Đại diện Bộ giao thông chuyển vận (GTVT) cho biết việc chuyển đổi tên gọi phí sử dụng đường bộ sang giá dịch vụ dùng đường bộ là theo quy định của Luật phí và lệ phí được Quốc hội ban hành ngày 25/11/2015, có hiệu lực từ ngày 1/1/2017.
bàn thảo với Dân trí , chuyên gia giao thông Phạm Sanh (Đại học GTVT TP.HCM) cho rằng, về mặt tiếng nói, từ “thu giá” rất tối nghĩa. Ở nhiều nước trên thế giới, những đoạn đường có cơ chế đối tác công tư như BOT cũng dùng trạm thu phí, không dùng trạm “thu giá” như cách gọi của Bộ GTVT, ông Sanh cho biết.
Theo chuyên gia thi bằng lái xe máy này, nói BOT là “sản phẩm của doanh nghiệp” nên gọi là giá chưa chính xác. Bởi bản tính các đoạn đường này do Nhà nước khó khăn về ngân sách nên huy động vốn tư nhân để làm cho người dân đi.
“Theo đó doanh nghiệp được nhượng quyền khai khẩn trong một thời gian khăng khăng. Thực tế, BOT đúng phải là phí mà là phải tính bằng giá, nhưng chúng ta phải để là trạm thu phí mới đúng”, chuyên gia Phạm Sanh nói.
“thực chất mức phí đưa ra vẫn là dựa trên cách tính giá sau khi coi xét phương án tài chính, lưu lượng xe và các nhân tố có liên quan khác, tuy nhiên nếu gọi là thu giá thì quả tình bất nghĩa. Tôi cho rằng cần phải đính chính là trạm thu phí thay vì để “thu giá”. Còn cách tính tình mức giá ra sao thì theo Luật giá”, ông Sanh nói thêm.
Ông Sanh cũng cho rằng, BOT là mô hình mới, khá phức tạp vì bao gồm cả nguyên tố công lẫn tư. bản chất là Nhà nước nhượng quyền phá hoang dịch vụ công cho tư nhân và BOT đâu phải là của tư nhân. Tuy nhiên bây giờ do khung pháp lý về hình thức này chưa đầy đủ, Việt Nam chưa có luật riêng về đối tác công tư nên vẫn còn nhiều vẫn đề gây tranh luận.
Ông Nguyễn Xuân Thành, chuyên gia Đại học Fullbright Việt Nam cũng cho rằng, Việt Nam cần có Luật đối tác công tư (PPP) để làm rõ hơn việc xác định phí, hình thức thu phí của các loại hình PPP, trong đó có BOT.
Nếu coi đường BOT là của Nhà nước thì dịch vụ giao thông cung cấp là dịch vụ công. Khi đó phí giao thông phải được điều chỉnh bởi Luật phí và lệ phí. Nếu coi đường BOT là của doanh nghiệp dư án thì dịch vụ giao thông cung cấp là dịch vụ tư. Phí liên lạc không phải điều chỉnh bởi Luật phí và lệ phí.
“Tuy nhiên hai lập luận trên đều không đúng. Về thực chất đường BOT là cộng tác công tư. Dịch vụ trù trừ án BOT cung cấp là dịch vụ đối tác công tư (nói nôm na là một phần công, một phần tư). Chính sự đan xen phức tạp này mà PPP trong đó có BOT rất hay xảy ra tranh luận và đói hỏi phải có một khung pháp lý riêng và rõ ràng”, ông Thành nêu quan điểm.
Theo chuyên gia này, việc Bộ GTVT đưa ra một thông tư về “thu giá” là để lách luật Phí và lệ phí mà thực chất không cần. Không phải cứ gọi là phí thì bị điều chỉnh bởi luật này. Bởi như dịch vụ nhà băng, dịch vụ hàng không là dịch vụ tư nhưng nhà băng vẫn tính đủ các loại phí và trong vé máy may cũng có đủ các loại phí.
“Cái cần là một luật riêng về PPP trong đó xác định rõ bản tính sở hữu và quyền kinh doanh cũng như cơ chế xác định phí, hình thức thu phí của các loại hình PPP trong đó có BOT”, ông Thành nêu kiến nghị.
Nguyễn Khánh
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét